*** Galeria postaci kobiet ***

Swatka, za młodu przeszła twardą szkołę życia, straciła wszelkie złudzenia, pozbyła się naiwności i idealizmu. Długo nie wychodziła za mąż, była nielubianą i wyśmiewaną nauczycielką, nieszczęśliwą i upokarzaną kochanką, wreszcie bitą i poniżaną żoną. Po śmierci męża (pana Melitona, guwernera, alkoholika) po wypadku z psem ciężko zapadła na zdrowiu i pół roku spędziła w szpitalu. Wyszła stamtąd jako stara kobieta, o sobie samej mówiła: "Zmądrzałam". Zaczęła prowadzić nowe życie: "Nie była już nauczycielką, ale rekomendowała nauczycielki; nie myślała o zamążpójściu, ale swatała młode pary; nikomu nie oddawała swego serca, ale we własnym mieszkaniu ułatwiała schadzki zakochanym. Że zaś każdy i za wszystko musiał jej płacić, więc miała trochę pieniędzy i z nich żyła"

Czytaj więcej >>

Małgorzata była żoną właściciela sklepu Jana Mincla, miłą kobietą tuż po trzydziestce, gdy poznał ją Wokulski. Ukazana jest w "Pamiętniku starego subiekta", gdzie Ignacy Rzecki ją i jej poczynania opisuje z sympatią, ale trochę karykaturalnie. Małgorzata lubi Stanisława i próbuje go wyswatać z zakochaną w nim Kasią Hopferówną. Gdy w roku 1870 Wokulski wraca z zesłania po powstaniu styczniowym, Małgorzata jest wdową. Wokulski - będący w opłakaniej sytuacji materialnej - żeni się z nią. Małżeństwo jednak nie jest najszczęśliwsze. Małgorzata jest czułą oddaną żoną, czyni wysiłki, aby podobać się Stasiulkowi - ale mąż tego nie potrzebuje. Chcąc być młodszą i piękniejszą, smaruje się tajemniczym likworem i wskutek tego zabiegu umiera na zakażenie krwi. Wokulski dziedziczy majątek rodziny Minclów - sklep i 30 tysięcy rubli.

Czytaj więcej >>

Kobieta o cechach anioła. Piękna trzydziestolatka, "wysoka szatynka z szarymi oczami, o klasycznych rysach", opuszczona wraz z córką Helusią przez męża. Żye w trudnych warunkach, utrzymuje matkę, siebie i córkę dając lekcje gry na pianinie. Oskarżona przez baronową Krzeszowską o kradzież lalki, silnie przeżywa niesprawiedliwe posądzenie. Wokulski daje jej pracę w sklepie i często odwiedza ją w domu. Ze względu na to w Warszawie krążą pogłoski, że jest jego kochanką. Ostatecznie, gdy okazuje się, że jej mąż nie żyje, wychodzi za Mraczewskiego.

Czytaj więcej >>

Córka Hopfera, w którego winiarni za młodu (do roku 1861, czyli do momentu, gdy miał 28-29 lat) pracował Wokulski. Była w nim zakochana. Gdy Wokulski zaczął pracować w sklepie Mincla, Kasia potrafiła kilka razy dziennie przyjść tam po zakupy, mimo że inne sklepy miała o wiele bliżej domu. Wokulski nigdy nie zwracał uwagi na to, że darzyła go takim uczuciem. Jako rzecz naturalną traktował, że czasem przyszyła mu oberwany guzik do płaszcza czy też podrzuciła kwiatek przez okno.

Maria (Marianna) - prostytutka z biedoty miejskiej

Dziewiętnastoletnia prostytutka, którą Wokulski widzi w kościele. Dziewczyna daje na ofiarę i rozdaje jałmużnę biedakom. (Do tacy podeszła młoda, uróżowana dziewczyna. Położyła srebrną czterdziestówkę, ale nie śmiała dotknąć krzyża. Klęczący obok z niechęcią patrzyli na jej aksamitny kaftanik i jaskrawy kapelusz.) Wokulski przyprowadza ją do domu i oferuje miejsce u sióstr magdalenek, gdzie mogłaby nauczyć się szyć, skończyć z prostytucją. Dziewczyna przyjmuje pomoc. Wokulski zaraz po tym w rozmowie z Rzeckim, nazywa ją bydlęciem. Po dwóch miesiącach, kiedy Maria umie już szyć, Wokulski znajduje jej pokój, oferuje maszynę i pożycza pieniądze na rozpoczęcie nowego życia. Gdy zechciał się z nią ożenić Węgiełek, Wokulski dał jej 500 rubli posagu.